Carmina Burana....

İnsanın bu kadar sevilen bir şarkının aslında meşhur Faşist Diktatör Adolph Hitler'e ithafen bestelendiğini düşününce içi titrese de, müziğin kendini alıp götürmesine engel olamıyor. Yıllardır İzmir devlet Opera ve Balesinde her sergilendiğinde biletleri satışa çıktığı gibi tükenir biletleri.

Carmina Burana (beuren'in şarkıları) 1803'te bavyera yöresinde münih'in güneyinde benediktbeuern kasabasındaki benedikten manastırında bulunan ve tarihi 13. yüzyıl'a dayanan metinlerdir, Carl Orff bu metinleri orijinal melodilerini kullanmadan bir cantata olarak bestelemiş,

Carl Orff'un trionfi adlı sahne kantatı üçlemesinin ilk bölümüdür. Kutsal olmayan (profane) şarkılar anlamına gelir.

Metni orta çağ avrupası'na ait şiirlerden oluşur. Carl Orff' un yalınlık arayışının en güçlü örneklerinden olup, 20. yüzyıla damgasını vurmuş iki neo-primitif eserden biridir (Diğeri : le sacre du printemps). Cantus planus geleneği, lutherien korolar, italyan operası gibi esin kaynaklarına dayanan eserde, Carl Orff'un amaçladığı, 13. yy müziğini kendine has bir tarz ile yeniden canlandırmaktır.

Orkestrasyonu her ne kadar renkli ve ustaca olsa da tematik gelişme ve kontrpuan eksikliği yüzünden eleştirilmiştir, oysa bunlar Carl Orff'un amacına uygun özellikler değildi.

Eserin en iyi yorumu, şüphesiz eugen jochum'un dietrich fischer-dieskau ile yaptığı kayıttır. Diğer önemli kayıtlarsa, welser-möst, mehta, muti, prévin, ormandy, ozawa, dorati, plasson şeklinde sıralanabilir.

Trionfi üçlemesinin diğer iki bölümü: catulli carmina ve trionfo di afrodite'dir

Tüm bölümleri ile carmina burana aşağıdaki sıradan gider, ama carmina burana dendiğinde akla gelen ilk olarak o fortuna, ardından da fortune plango vulnera olur,

İçerik:

Not: (Link'e tıklayınca sözlerin olduğu sayfaya yönlenirsiniz.)

• Fortuna Imperatrix Mundi (Fortune, Empress of the World)
  • 1. O Fortuna
  • 2. Fortune plango vulnera
• I. Primo vere (In Springtime)
  • 3. Veris leta facies (No strings and only a small chorus)
  • 4. Omnia sol temperat
  • 5. Ecce gratum
• Uf dem anger (On the Lawn)
  • 6. Tanz
  • 7. Floret silva nobilis (Small and large choruses)
  • 8. Chramer, gip die varwe mir (Small and large choruses) [German]
  • 9. Reie [German]
  • 10. Were diu werlt alle min [German]
• II. In Taberna (In the Tavern)
  • 11. Estuans interius
  • 12. Olim lacus colueram (No violins used)
  • 13. Ego sum abbas (Only percussion and brass with chorus)
  • 14. In taberna quando sumus
• III. Cour d'amours (The Court of Love)
  • 15. Amor volat undique (Boys chorus with soprano)
  • 16. Dies, nox et omnia
  • 17. Stetit puella
  • 18. Circa mea pectora
  • 19. Si puer cum puellula
  • 20. Veni, veni, venias (Double chorus with two pianos and six percussionists)
  • 21. In truitina
  • 22. Tempus est iocundum (Two pianos, percussion and all vocalists except tenor)
  • 23. Dulcissime
• Blanziflor et Helena (Blanziflor and Helena)
  • 24. Ave formosissima (Three glockenspiels with independent parts)
• Fortuna Imperatrix Mundi (Fortune, Empress of the World)
  • 25. O Fortuna (Fortune, Empress of the World)

İçeriğine yönelik biraz ipucu vermek istersek

ama me fideliter!
fidem meam, nota,
de corde totaliter, et ex mente tota!
sum presentialiter; absens in remota
quisquis amat taliter, volvitur in rota.

sadakatle sev beni!
bak, tüm kalbim ve ruhumla sadığım ben!
uzakta olsam da buradayım.
bu kadar seven, bilir yolları aşmayı.



Herşeye rağmen insan mutlaka hayatında bir kere bile olsa canlı performansla bu eseri izlemeli. Hala izlemediyseniz acele edin...

Kalbin alev alevdir patlamaya hazır bir volkan gibi.
Şimşekler çaktırır gökyüzü hiddetle gözlerini hiç kaçırmadan izler seni.

Susukunluğun dizginleri yavaş yavaş ellerinden kayıp giderken.

Gökyüzünden karanlığı çağıran dumanlar örter güneşi.
Tek aydınlık içinden sızan lavların kırmızı ateşidir.
Söylenecek söz kalmamıştır artık.
Tüm muhteşemliğiyle zaman senindir. Sana aittir söylenecek tüm övgüler.


En yükseklere kadar ulaşır dumanlı ateş
küllerini her yere savurmadan önce
yangının en hararetli anında
herşeyi savurur en derinlerden enginlere

İzmir Fuarı simgelerinden birini yitirdi.

Pak Bahadır'ı 59 yaşında kaybettik




Yarım asırdır 200 metrekarelik bir kafeste tek başına yaşayan 59 yaşındaki Pak Bahadır'ın kalbi, eklemlerindeki şiddetli enfeksiyon yüzünden alındığı ameliyatta durdu.
1948'de doğan Pak Bahadır, Pakistan'dan İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültürpark Hayvanat Bahçesi'ndeki yeni yuvasına 1954 yılında getirildi. Yıllardır İzmirlilerin sevgilisi olan Pak pahadır'ın eklem ve ayaklarındaki enfeksiyon artıp da ağrıları dayanılmaz bir hale gelince, Almanya'dan iki uzman yardımla çağrıldı. Teşhis konuldu: "Acilen ameliyata alınmalı."
Hayvanat Bahçesi amiri veteriner hekim Çağlayan İnanlı bundan sonrasını şöyle anlattı: "Beş tonun üzerindeki hayvana yapılacak operasyon için birçok önlem almıştık. Günün en serin saatleri olması nedeniyle sabaha karşı saat üçte Bahadır açık alana salındı. Üfleme çubuğu ile uygulanan anesteziyi takiben 20 dakikada oturur duruma gelen Bahadır vücudunun herhangi bir yerine zarar gelmemesi için Hayvanat Bahçesi personelinin desteğiyle yatırıldı ve ayakları tedaviye hazır hale getirildi. Ancak tüm çabalara rağmen Bahadır'ın kalbi daha fazla dayanamadı."
Pak Bahadır'ın cesedi vinçlerle kaldırılıp kamyonla Sasalı'da yapımı süren Doğal Yaşam Parkı'na götürülerek gömüldü. İyileşseydi burada kendisi için inşa edilen 15 dönümlük 'saray gibi' yuvasına taşınacaktı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, acı haberi duyduktan sonra yazılı açıklama yaparak Doğal Yaşam Parkı'na Pak Bahadır'ın heykelinin dikileceğini söyledi.

Kordonda bir gece

Dün akşam işyerinden arkadaşlarla yine kordondaydık. Yıllar geçsede ayrı bir güzellik eklemesede hep aynı denzi ve gökyüzünün ondaki aksini seyretmenin zevki de hiç değişmemekte. Fotoğraflardan yansıyan sadece gözlerimizin gördükleri değil.

Akşam esintisiyle birlikte hafif nemli bir imbat esmekte pencereden içeriye doğru. Denizin yosun iyot karışımı kokusu genzimi yakarken nescafemi yudumladım.

Havanın kararmasını beklerken gökyüzündeki alaca kırmızı rengarenek dansı izlemeye koyuldum.


Gün batıyordu.

Islak yanaklarındaki gözyaşı damlaları gibi akıp gidiyordu zaman. elin varmıyordu kurulamaya. Bırakasın vardı yaşamı dilediği yöne akıp gitmesi için.

Yorgun bıkkın ve umursamaz değildin. Sadece kendi kararlarının ulaşılmaz beklentilerinden yorulup hayata teslim etmiştin kendini.

İşte bunları düşündüm nerden aklıma geldiysen. Nescafe mi yudumlamaya devam ettim.

Gün battı.

Şirince

Şu yeryüzünde cennet diye bir yer varsa, bizim Kırkınca -Şirince-cennetin bir parçası olması gerekir

Demiş Çocukluğunun bir kısmını Şirince’de geçiren Yunanlı yazar Dido Sotiroyo “Benden Selam Söyle Anadolu” ya adlı yazıtında.

Dönem dönem, dağlara vuran kırk kişi tarafından kurulduğu rivayetine atfen, Kırkınca, Kırkıca, Kirkice, Kirkince ve nihayet Çirkince gibi isimlerle anılmış, Cumhuriyet'in ilk yıllarında dönemin İzmir valisi Kazım Dirik'in talimatıyla ismi Şirince şeklinde resmileştirilmiştir.

1924 Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi öncesinde 1800 haneli bir Rum köyüydü. Mübadele ile birlikte Rumların ayrılmasıyla (çoğu Katerini'nin Nea Efesos köyüne yerleşmiştir), Kavala'nın Müştiyan (Moustheni) ve Somokol (Domatia) köylerinden gelen mübadiller iskan edilmiştir. Köyün evvelce bağcılık, şarap üretimi ve zeytinciliğiğe dayalı olan ekonomisi, bir tütün bölgesinden gelen yeni sakinlerinin elinde bir süre sekteye uğramış, ancak son yıllarda artan turistik önemine paralel olarak, bu sektörler yeniden gelişmeye başlamıştır. Bağcılık ve zeytinciliğin yanısıra, şeftali, incir, elma, ceviz yetiştirilir. Turizmin gelişmesiyle, 1950'li yıllarda 2000-3000 civarında iken sonradan 700'e kadar düşen köy nüfusu, özellikle büyük şehirlerden gelen emeklilerin buraya yerleşmeleriyle, tekrar yükseliş eğilimi içine girmiştir. Köyde halen pek çok eski Rum evi pansiyon olarak hizmet vermektedir.

Şirince'de yetişen üzümlerden elde edilen değişik şarap türleri Türkiye çapında ün kazanmıştır. Aşağıda Şirinceden çeşitli fotoğraflar sunuyorum. Mutlaka gidip bir şişe meyveli şarap edinmeniz gereken hoş bir köy.

Efes Antik Şehri

Tarihin şekillenmeye başladığı zamanlarda tarihin nefes alıp verdiği topraklardayız anlatmaya belki ömür yetmez bu toprakları ama olsun biz başlayalımda bir arkasını getirir elbet.



İzmir İli Selçuk İlçesi sınırları içindeki antik Efes kenti’nin ilk kuruluşu M.Ö. 6000 yıllarına, Neolitik Dönem olarak adlandırılan Cilalı Taş Devri’ne kadar inmektedir. Son yıllarda yapılan araştırmalar ve kazılarda Efes çevresindeki höyükler (tarih öncesi tepe yerleşimleri) ve kalenin bulunduğu Ayasuluk Tepesi’nde Tunç çağları ve Hittitler’e ait yerleşimler saptanmıştır. Hititler Dönemi’nde kentin adı Apasas’tır. M.Ö. 1050 yıllarında Yunanistan’dan gelen göçmenlerin de yaşamaya başladığı liman kenti Efes, M.Ö. 560 yılında Artemis Tapınağı çevresine taşınmıştır. Bugün gezilen Efes ise, Büyük İskender’in generallerinden Lysimakhos tarafından M.Ö. 300 yıllarında kurulmuştur. Hellenistik ve Roma çağlarında en görkemli dönemlerini yaşayan Efes, Asya eyaletinin başkenti ve en büyük liman kenti olarak 200.000 kişilik nüfusa sahipti. Efes, Bizans Çağında tekrar yer değiştirmiş ve ilk kez kurulduğu Selçuk’taki Ayasuluk Tepesi’ne gelmiştir. 1330 yılında Türkler tarafından alınan ve Aydınoğulları’nın merkezi olan Ayasuluk, 16.Yüzyıl’dan itibaren giderek küçülmeye başlamış, 1923 yılında Cumhuriyetimizin kuruluşundan sonra Selçuk adını almış ve bugün 30.000 kişilik nüfusa sahip turistik bir yerdir.

Antik dünyanın en önemli merkezlerinden biri olan Efes, İ.Ö. 4.bine dek giden tarihi boyunca uygarlık, bilim, kültür ve sanat alanlarında her zaman önemli rol oynamıştır.

Doğu ile Batı (Asya ve Avrupa) arasında başlıca kapı durumunda olan Efes önemli bir liman kenti idi. Bu konumu Efes’in çağının en önemli politik ve ticaret merkezi olarak gelişmesini ve Roma Devrinde Asia eyaletinin başkenti olmasını sağlamıştır.
Ancak, Efes antik çağdaki önemini yalnızca büyük bir ticaret merkezi olarak gelişmesini ve başkent oluşuna borçlu değildir. Anadolu’nun eski anatanrıça (Kybele) geleneğine dayalı Artemis kültünün en büyük tapınağı da Efes’de yer alır. Bu tapınak dünyanın yedi harikasından biri olarak kabul edilir.

Efes tarihi boyunca birçok kez yer değiştirdiğinden kalıntıları geniş bir alana yayılır. Yaklaşık 8 km²lik bir alana yayılan bu kalıntılar içinde kazı-restorasyon ve düzenleme çalışmaları yapılmış, ziyarete açık olan bölümlerdir.

1- Ayasuluk Tepesi (İ.Ö. 3. bine tarihlenen en erken yerleşim ile Bizans Devrine ait, Hıristiyanlık dünyası için büyük önem taşıyan St. Jean Kilisesi),

2- Artemision (İ.Ö. 9-4. yüzyıllara ait önemli bir dini merkez; dünyanın yedi harikasından biri olan Artemis Tapınağı)

3- Efes (Arkaik-Klasik-Hellenistik-Roma ve Bizans Devri yerleşimi),

4- Selçuk (Selçuklu, Osmanlı Dönemi yerleşimi ve bu yerleşimi barındıran, bugün önemli bir turizm merkezi olan modern kent),

Antik Çağda önemli bir uygarlık merkezi olan Efes bugün de yılda ortalama 1,5 milyon kişinin ziyaret ettiği önemli bir turizm merkezidir.
Efes’teki ilk arkeolojik kazılar British Museum adına J.T. Wood tarafından 1869 yılında başlamıştır. Wood’un ünlü Artemis Tapınağını bulmaya yönelik bu çalışmalarına 1904 yılından sonra D.G. Hogarth devam etmiştir. Bugün de çalışmalarını sürdüren Avusturyalıların Efes’teki kazıları ilk olarak 1895 yılında Otto Benndorf tarafından başlatılmıştır. Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nün 1. ve 2. Dünya Savaşları sırasında kesintiye uğrayan çalışmaları 1954 yılından sonra aralıksız devam etmiştir.
Efes’te Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nün çalışmalarının yanı sıra 1954 yılından itibaren Efes Müzesi de T.C. Kültür Bakanlığı adına kazı, restorasyon ve düzenleme çalışmalarını sürdürmektedir.

EFEST’TEKİ ANTİK YERLER:

ST.JEAN BAZİLİKASI
Bizans İmparatoru Justinyen’in MS.6.yy.’da St.Jean adına yaptırdığı bazilika,Ayasuluk Tepesi’nde yer almaktadır.40X110 metre boyutlarındadır.Batıdan girilen yapının planı bir haç’ı andırır.

Kilise kısmı kalın fil ayakların taşıdığı altı büyük kubbe ile örtülü olan bazilike ve Nartex bir kubbe ile örtülüdür.

Bazilika’nın ortasında kubbe altında ve zemin seviyesi altında olan St.Jean Mezarı’nın doğu tarafında rahiplerin oturdukları kısımlar bulunur.Bu yapılar kiliseden yarım daire biçiminde ayrılır.Mezar alanının kuzeyinde aziz resimlerden oluşan fresklerin bulunduğu kilisenin restore edilen sütun başlıkları üzerinde İmparator Justinyen ile karısı Theodora’nın monogramları vardır.





ARTEMİS TAPINAĞI
Efes’lilerin ilk yerleşimlerinin bu tapınağın olduğu yerde bulunduğu bilinmektedir.Daha sonra bir depremle tapınağın yıkılması üzerine Roma İmparatorluğu’nun yardımı ile Efes’liler tapınağı yeniden ve daha gösterişli bir biçimde inşaa etmişlerdir.Dünyanın 7 harikasından biri olarak kabul edilen Efes Artemis Tapınağı’nın bugün sadece temel kalıntıları bulunmakatdır.

Selçuk’tan Kuşadası Yolu’na girişte sağda bu görkemli tapınağın kalıntıları ile karşılaşılır.Bakir Doğa Tanrıçası Artemis inancının köken itibarı ile bir Anadolu inanışı olduğu ve kaynağının Hititlerin ana tanrıçası Kibele’ye dayandığı bilinmektedir.Efes’te bu iki ana tanrıça bolluk ve bereket timsali olarak anılmakta ve İlyada Destanları’nda da doğum yeri olarak eski Yunancada bıldırcın anlamına gelen " Ortyge " olduğu bildirilmektedir.Ortyge’nin bugün Efes’te kurulduğu yer olan Bülbül Dağı’ı olduğu kaynaklarda yer almaktadır.Artemis Tapınağı 127 sütunlu olup cephedeki 36 sütunu kabartmalıdır.Tapınağın 125 metre uzunluğu,60 metre genişliği ve 25 metre yüksekliği olabileceği düşünülmektedir.Tapınağın en eski kalıntılarının MÖ.6 yy’a kadar tarihlendiği,tapınağın ikinci kez yapılışında ölçülerin 105 metre uzunluk,55 metre genişlik,25 metre yükseklik ile 600 metrekarelik bir alana yayıldığı bilinmektedir.

En son olarak MS.263 yılında Got’lar tarafından saldırıya uğrayan tapınak yıkılmış ve yağma edilmiştir.1869 yılında İngiliz Wood tarafından bulunan Artemis Tapınağı’nda 1904’de yine İngiliz olan Hogart kazılarını sürdürmüştür.Bugün Ören yerindeki kazılar Avusturalya’lılar tarafından yapılmaktadır.

TİYATRO
Efes Harabeleri’nin en güzel yapılarından biri olan tiyatro oldukça sağlam kalmış ve restorasyonlarlabugün de Efes Festivali gibi şenliklerde rahatlıkla kullanılmaktadır.Bu güzel ve 25.000 kişi kapasiteli büyük bir tiyatronun kuzey batısında 2 ionik sütunlu hellenistik bir çeşme yerleştirilmiştir.Tiyatronun ilk kez hellenistik dönemde yapıldığı bilinmekte ise de bugüne gelen tiyatronun İmparator Cladius zamanında yeniden inşaasına başlatıldığı,İmparator Trianus (98-117) döneminde tamamlandığı bilinmektedir.Tiyatronun ön kısmında oldukça sağlam ve iri taşlardan yapılmış soyunma yerleri belirgin şekilde görülmektedir.Bu mekanlar günümüzde " Efes Festivali " için sanatçıların soyunma yerleri olarak kullanımaktadır.İlk döneminde 3 katlı olan tiyatro her biri 22’şer basamaklı üç bölümden oluşur.Sahne binası 18 metre yüksekliğindedir.MS. 54 yıllarında St.Paul ’un bu tiyatrodan Efes’e seslendiği ve büyük tepkiyle karşılandığı rivayet edilir.25X40 ebatlarındaki sahnenin arka duvarları son derece süslü ve nişler içinde heykellerin bulunduğu bir görünüm taşımaktadır.Akustiğin çok iyi olduğu tiyatroda,sahnenin görünmesini sağlamak açısından tribün çok dik inşaa edilmiştir.




CELSUS KİTAPLIĞI
Agora’nın güney yanında yer alan Celsus Kitaplığı,MS.135 yıllarında Asya Konsülü Julius Celsus Halemaeanus adına oğlu Julius Agiula tarafından Romalı Mimar Vitruoya’ya yaptırılmıştır.60.92x16.72 metre ebatlarındaki dıştan iki katlı içten 15 metre yüksekliğinde tek bir salondan oluşur.Salonu çevreleyen 3 katlı galerilerden duvarlara serpiştirilmiş pencerelerden ışık süzülür,arka duvardaki bir kapıdan Celsus’un mezarına geçilir.Celsus’un burada bulunan heykeli bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

Roma Mimarı özelliklerini tümüyle yansıtan yapının ön cephesinin dekorasyonu devrin en güzel örnekleri arasında yer alır.Ön cephe kolonları arasında yer alan 4 kadın heykeli " Akıl ", " Kader ",İlim " ve " Erdem " öğelerini sembolize eder.Bu heykellerin orijinalleri bugün Viyana Müzesi’nde bulunmaktadır.Parşömen ruloların,kitaplıkta nemden etkilenmemesi için iki tarafı tuğladan örülmüş kapalı raflarda korundukları belirlenmiştir.Bu kitaplık kendi döneminde dünyanın sayılı bilim adamı ve düşünürünün yetişmesine aracı olmuştur.






YEDİ UYURLAR
İzmir ili Selçuk ilçesinde Yedi Uyurlar Mağarası bulunmaktadır. Yedi Uyurlar yüzyıllar boyunca Anadolu’da yaşayan ve din kitaplarına da girmiş bir öyküdür. Yedi Uyurlarla ilgili Selçuk’taki mağaranın yanı sıra Anadolu’da, Diyarbakır Lice ilçesine 15 km. uzaklıktaki İnceburun Dağları’nda da aynı isimli bir mağara bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Yedi Uyurların Afşin-Elbistan, Eskişehir ve Tarsus’ta da makamları vardır.

Yedi Uyurlar tarihi çağlarda yaşamış, Yamliha, Mekselina, Meslina, Mernuş, Debernuş, Saznuş ve çoban Kefeştatyus isimli yedi gencin başından geçen mucizevî bir olaydır. Bu olay kutsal kitaplarda ve tarihi kaynaklarda da yer almış, çeşitli el yazmalarına da konu olmuştur. Yedi Uyurlar mucizesi Kuran’ın 110 ayetten meydana gelen Kehf Suresinde (18.sure) 8 ile 25. ayetleri arasında anlatılmıştır.

Yedi Uyurlar öyküsüne göre, çok tanrılı dinin hüküm sürdüğü kentte yedi genç adam Hıristiyanlığa ve tek tanrıya inanmışlardı. O sırada yöreyi yöneten kral zalim olduğu kadar koyu bir pagan idi. Tebaasının tüm dinsel özgürlüğünü sıkı kontrol altına almıştı. Bu baskıdan kurtulmak için çare arayan gençler bir mağaraya sığınmışlardır. Bu olay aynı zamanda da Taberi’nin yazmış olduğu Tafsir-ül Menakip Tercümetu’l Mevait isimli eserinde de anlatılmıştır:



Sanal tur için aşağıdaki haritayı kullanabilirsiniz.